భగత్‌సింగ్‌.. 23 ఏళ్ల వయసులోనే చరిత్రను మార్చిన విప్లవ వీరుడు
బాల్యంలోనే స్వాతంత్ర్య భావాలు..
భగత్‌సింగ్‌ కుటుంబానికే స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంతో అనుబంధం ఉంది. తండ్రి కిషన్‌సింగ్‌, తల్లి విద్యావతి ప్రభావం ఆయనపై పడింది. 1919లో జరిగిన జలియన్‌వాలాబాగ్‌ మారణకాండ చిన్ననాటి భగత్‌సింగ్‌పై తీవ్ర ప్రభావం చూపింది. అనంతరం లాహోర్‌లోని నేషనల్‌ కాలేజీలో విద్యాభ్యాసం చేస్తూ చరిత్ర, రాజకీయాలు, ఆర్థికశాస్త్రం, విప్లవ సాహిత్యాన్ని విస్తృతంగా చదివారు.
పుస్తకాలంటే ప్రాణం..
భగత్‌సింగ్‌ను కేవలం తుపాకీ పట్టిన విప్లవకారుడిగా చూడటం ఆయన వ్యక్తిత్వంలోని మరో ముఖ్యమైన కోణాన్ని విస్మరించడమే. ఆయన గొప్ప పాఠకుడు, రచయిత, ఆలోచనాపరుడు. జైల్లో ఉన్న సమయంలో కూడా పుస్తకాలు, వార్తాపత్రికలు, రాసుకునే సామగ్రి కోసం డిమాండ్‌ చేశారు. ఆయన జైలు నోట్‌బుక్‌లో చరిత్ర, తత్వశాస్త్రం, రాజకీయాలు, ఆర్థికశాస్త్రానికి సంబంధించిన అనేక ఆలోచనలు, ఉల్లేఖనలు నమోదయ్యాయి.
యువతను ఏకం చేసిన నౌజవాన్‌ భారత్‌ సభ..
1926లో భగత్‌సింగ్‌, భగవతీచరణ్‌ వోహ్రా, సుఖ్‌దేవ్‌ తదితరులు కలిసి నౌజవాన్‌ భారత్‌ సభను ఏర్పాటు చేశారు. యువతలో రాజకీయ చైతన్యం పెంచడం, స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో వారిని భాగస్వాములను చేయడం దాని లక్ష్యాల్లో ఒకటి. అనంతరం ఆయన హిందుస్థాన్‌ రిపబ్లికన్‌ అసోసియేషన్‌తో అనుబంధం ఏర్పరుచుకుని, 1928లో హిందుస్థాన్‌ సోషలిస్ట్‌ రిపబ్లికన్‌ అసోసియేషన్‌ (HSRA) ఏర్పాటులో భాగమయ్యారు.
లాలా లజపతిరాయ్‌ మరణం.. కీలక మలుపు
1928లో సైమన్‌ కమిషన్‌కు వ్యతిరేకంగా లాహోర్‌లో జరిగిన నిరసనలో పోలీసుల లాఠీచార్జిలో లాలా లజపతిరాయ్‌ తీవ్రంగా గాయపడి అనంతరం మరణించారు. ఈ ఘటన భగత్‌సింగ్‌, ఆయన సహచరులపై తీవ్ర ప్రభావం చూపింది. అదే ఏడాది డిసెంబర్‌లో భగత్‌సింగ్‌, రాజ్‌గురు తదితరులు పోలీసు అధికారి జాన్‌ సాండర్స్‌ను కాల్చిచంపిన ఘటన చోటుచేసుకుంది.
అసెంబ్లీలో బాంబులు.. పారిపోలేదు..
1929 ఏప్రిల్‌ 8న ఢిల్లీలోని సెంట్రల్‌ లెజిస్లేటివ్‌ అసెంబ్లీలో భగత్‌సింగ్‌, బటుకేశ్వర్‌ దత్‌ బాంబులు విసిరారు. బ్రిటిష్‌ ప్రభుత్వం తీసుకురావాలనుకున్న ట్రేడ్‌ డిస్ప్యూట్స్‌ బిల్లు, పబ్లిక్‌ సేఫ్టీ బిల్లులకు వ్యతిరేకంగా నిరసనగా ఈ చర్యకు దిగారు. అనంతరం అక్కడి నుంచి పారిపోకుండా ఇద్దరూ అరెస్టుకు లొంగిపోయారు. వారి ఉద్దేశం తమ రాజకీయ సందేశాన్ని ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లడమేనని ప్రభుత్వ సాంస్కృతిక రికార్డులు పేర్కొంటున్నాయి.
జైల్లో నిరాహార దీక్ష...
జైల్లో భారతీయ రాజకీయ ఖైదీల పట్ల వివక్షకు వ్యతిరేకంగా భగత్‌సింగ్‌, ఆయన సహచరులు నిరాహార దీక్ష చేపట్టారు. మెరుగైన ఆహారం, పుస్తకాలు, వార్తాపత్రికలు, రాయడానికి సామగ్రి వంటి అంశాలపై వారు డిమాండ్లు చేశారు. ఈ సమయంలో జతీంద్రనాథ్‌ దాస్‌ వంటి సహచరుల పోరాటం కూడా దేశవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమైంది. జైలు జీవితం ఆయన శారీరకంగా కుంగదీసినా, ఆలోచనలను మాత్రం మరింత పదునెక్కించింది.
రచయితగా మరో భగత్‌సింగ్‌..
భగత్‌సింగ్‌ పలు పత్రికల్లో వ్యాసాలు రాశారు. ‘బల్వంత్‌’ వంటి కలం పేర్లతోనూ రచనలు చేశారు. జైలులో ఉన్న సమయంలో రాసిన ‘Why I Am an Atheist?’ ఆయన ప్రసిద్ధ రచనల్లో ఒకటి. ఇందులో తన ఆలోచనా ప్రయాణం, మానవతావాద దృక్పథం, తార్కిక ఆలోచనల గురించి వివరించారు. ఆయన రచనలు చూస్తే స్వాతంత్ర్యం అంటే కేవలం బ్రిటిష్‌ పాలన నుంచి విముక్తి మాత్రమే కాదని, సామాజిక సమానత్వం, దోపిడీ నిర్మూలన వంటి అంశాలపై కూడా ఆయన ఆలోచించినట్లు తెలుస్తుంది.
ఉరికంబం వైపు.. చిరస్థాయిగా..
లాహోర్‌ కుట్ర కేసులో భగత్‌సింగ్‌, రాజ్‌గురు, సుఖ్‌దేవ్‌లకు మరణశిక్ష విధించారు. 1931 మార్చి 23న లాహోర్‌ సెంట్రల్‌ జైలులో ముగ్గురినీ ఉరితీశారు. అప్పటికి భగత్‌సింగ్‌ వయసు కేవలం 23 సంవత్సరాలు.
మరణం తర్వాత మరింత సజీవంగా..
భగత్‌సింగ్‌ జీవితం చాలా చిన్నదే అయినా ఆయన ఆలోచనలు మాత్రం సుదీర్ఘ ప్రభావాన్ని చూపాయి. ధైర్యం, త్యాగం, పఠనం, ప్రశ్నించే తత్వం, సామాజిక సమానత్వంపై ఆయన ఆలోచనలు యువతలో ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించాయి. ఆయన జన్మించిన బంగా గ్రామంలోని కుటుంబ నివాసంలోని కొంత భాగాన్ని స్మారకంగా సంరక్షిస్తున్నట్లు భారత ప్రభుత్వ డిజిటల్‌ జిల్లా రిపాజిటరీ పేర్కొంటోంది.
భగత్‌సింగ్‌ కథ కేవలం ఒక విప్లవకారుడి కథ కాదు.. చిన్న వయసులోనే దేశం, సమాజం, భవిష్యత్తు గురించి ఆలోచించిన ఓ యువ మేధావి కథ. అందుకే ఆయన పేరు తరాలు మారినా భారత చరిత్రలో నిలిచిపోతూనే ఉంది.