ప్రపంచ చరిత్రలో తెలంగాణ పర్యాటక వైభవం!

హైదరాబాద్: చరిత్రను చెబుతున్న కోటలు.. కాకతీయుల శిల్పకళను చాటే ఆలయాలు.. ఆధ్యాత్మిక క్షేత్రాలు.. కనువిందు చేసే జలపాతాలు.. దట్టమైన అడవులు.. వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు.. సరస్సులు.. గిరిజన సంస్కృతి.. హస్తకళలు.. ఇలా విభిన్న అనుభవాలను అందించే పర్యాటక సంపద తెలంగాణ సొంతం. ప్రపంచ పర్యాటక దినోత్సవం సందర్భంగా రాష్ట్రంలోని పర్యాటక వైభవంపై మరోసారి దృష్టి సారించాల్సిన అవసరం ఉంది.
తెలంగాణ పర్యాటకానికి హైదరాబాద్ ప్రత్యేక ముఖద్వారం. చార్మినార్, గోల్కొండ కోట, చౌమహల్లా ప్యాలెస్, ఫలక్‌నుమా వంటి చారిత్రక కట్టడాలు హైదరాబాద్ గత వైభవాన్ని ప్రపంచానికి పరిచయం చేస్తున్నాయి. హుస్సేన్‌సాగర్, నగరంలోని మ్యూజియంలు, సాంస్కృతిక ప్రదేశాలు నగర పర్యాటకానికి మరింత ఆకర్షణను తీసుకొస్తున్నాయి.
కాకతీయుల వారసత్వానికి వరంగల్, హనుమకొండ ప్రాంతాలు ప్రతీకగా నిలుస్తున్నాయి. వరంగల్ కోట, కాకతీయ కీర్తి తోరణం, వేయిస్తంభాల దేవాలయం, భద్రకాళి ఆలయం చారిత్రక పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తున్నాయి. పాలంపేటలోని రామప్ప దేవాలయానికి యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ గుర్తింపు రావడంతో తెలంగాణ పేరు అంతర్జాతీయ పర్యాటక పటంలో మరింత బలపడింది. రామప్ప చుట్టూ లక్నవరం, మేడారం, బొగత జలపాతం, ఏటూరునాగారం వంటి ప్రాంతాలు ప్రకృతి, గిరిజన పర్యాటకానికి ప్రత్యేక ఆకర్షణలుగా ఉన్నాయి.
ఉత్తర తెలంగాణలో ప్రకృతి పర్యాటకానికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. ఆదిలాబాద్ ప్రాంతంలోని కుంటాల వంటి జలపాతాలు, నిర్మల్ కళా సంపద, కవ్వాల్ టైగర్ రిజర్వ్ ప్రకృతి ప్రేమికులను ఆకట్టుకుంటున్నాయి. దట్టమైన అడవులు, వన్యప్రాణులు, నదులు, కొండలు తెలంగాణకు ప్రత్యేక ప్రకృతి పర్యాటక అనుభూతిని అందిస్తున్నాయి.
భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లాలో భద్రాచలం శ్రీరామాలయం, పర్ణశాల, కిన్నెరసాని ప్రాంతాలు ఆధ్యాత్మికతతో పాటు ప్రకృతి పర్యాటకానికి కేంద్రాలుగా ఉన్నాయి. యాదాద్రి భువనగిరిలో యాదాద్రి లక్ష్మీనరసింహస్వామి క్షేత్రంతో పాటు భువనగిరి కోట, కొలనుపాక వంటి ప్రాంతాలు చారిత్రక, ఆధ్యాత్మిక పర్యాటకాన్ని కలుపుతున్నాయి.
నాగర్‌కర్నూల్, నల్లమల అటవీ ప్రాంతాల్లోని అమ్రాబాద్ టైగర్ రిజర్వ్, ఉమామహేశ్వరం వంటి ప్రాంతాలు ప్రకృతి, వన్యప్రాణి, ఆధ్యాత్మిక పర్యాటకానికి ప్రత్యేక గుర్తింపును తెస్తున్నాయి. అలంపూర్–సోమశిల ప్రాంతాల్లో జోగులాంబ ఆలయం, నవబ్రహ్మ ఆలయాలు, కృష్ణా నది పరిసరాలు చరిత్ర, ఆధ్యాత్మికత, ప్రకృతి అందాలను ఒకేచోట అందిస్తున్నాయి.
కరీంనగర్, జగిత్యాల, రాజన్న సిరిసిల్ల ప్రాంతాల్లో వేములవాడ రాజరాజేశ్వరస్వామి ఆలయం, కొండగట్టు ఆంజనేయస్వామి ఆలయం, ధర్మపురి, సిరిసిల్ల చేనేత కళలు పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తున్నాయి. బాసరలో జ్ఞాన సరస్వతి ఆలయం, నిజామాబాద్ పరిసరాల్లోని చారిత్రక ప్రాంతాలు ఉత్తర తెలంగాణ పర్యాటక ప్రాధాన్యాన్ని పెంచుతున్నాయి.
అయితే గుర్తింపునకు నోచుకోని ప్రాంతాలు ఇంకా ఎన్నో. చిన్నచిన్న ఆలయాలు, పురాతన కోటలు, గుహాచిత్రాలు, గ్రామీణ హస్తకళలు, అటవీ ప్రాంతాలు సరైన ప్రచారం, మౌలిక వసతులు, రహదారులు, సమాచార కేంద్రాలు లేక పర్యాటక పటంలో వెనుకబడుతున్నాయి. తెలంగాణ టూరిజం 2025–30 విధానంలో పలు ప్రాంతాలను ప్రత్యేక పర్యాటక ప్రాంతాలుగా అభివృద్ధి చేయడానికి ప్రతిపాదనలు ఉన్నాయి.
ప్రపంచ పర్యాటక దినోత్సవం సందర్భంగా పర్యాటకాన్ని కేవలం సందర్శనగా కాకుండా స్థానిక ఉపాధి, సంస్కృతి పరిరక్షణ, వారసత్వ సంరక్షణకు మార్గంగా చూడాల్సిన అవసరం ఉంది. 2026 ప్రపంచ పర్యాటక దినోత్సవ థీమ్‌లో సాంకేతికత, కృత్రిమ మేధస్సుకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం కూడా ఈ రంగంలో కొత్త అవకాశాలను సూచిస్తోంది. తెలంగాణలోని ప్రతి పర్యాటక ప్రాంతానికి డిజిటల్ ప్రచారం, స్థానిక గైడ్‌లు, మెరుగైన వసతులు, పర్యావరణ పరిరక్షణ కల్పిస్తే రాష్ట్ర పర్యాటక రంగానికి మరింత ఊతం లభించే అవకాశం ఉంది.