ప్రపంచ పర్యాటక పటంలో రామప్ప!
యునెస్కో గుర్తింపుకు ముందు కూడా రామప్పకు పర్యాటకుల రాక ఉండేది. యునెస్కో పరిశీలన నివేదిక ప్రకారం అప్పట్లో ఏడాదికి సుమారు 2 లక్షల మంది ఆలయాన్ని సందర్శించేవారు. అయితే ప్రపంచ వారసత్వ గుర్తింపు అనంతరం సందర్శకుల సంఖ్య మరింత పెరిగే అవకాశం ఉందని అప్పట్లోనే అంచనా వేసి, సందర్శకుల రాకపోకలను క్రమబద్ధీకరించేందుకు ప్రత్యేక ప్రణాళికలను సిద్ధం చేశారు. పార్కింగ్, పర్యాటక సౌకర్యాలు, రహదారులు, రామప్ప చెరువు పరిసరాల అభివృద్ధి వంటి అంశాలను ప్రణాళికల్లో చేర్చారు.
రామప్ప ప్రత్యేకత కేవలం పురాతన ఆలయం కావడంలోనే లేదు. ఇసుకరాయితో నిర్మించిన గర్భగుడి, గ్రానైట్‌, డోలరైట్‌ రాతితో చెక్కిన స్తంభాలు, తేలికపాటి ఇటుకలతో నిర్మించిన విమానం, నాట్య భంగిమలను ప్రతిబింబించే శిల్పాలు కాకతీయుల నిర్మాణ నైపుణ్యాన్ని ప్రపంచానికి చాటుతున్నాయి. అందుకే యునెస్కో దీనిని కాకతీయుల సృజనాత్మక, కళాత్మక, ఇంజినీరింగ్ ప్రతిభకు ప్రత్యేక సాక్ష్యంగా గుర్తించింది.
గుర్తింపు తర్వాత రామప్ప పేరు తెలంగాణ పర్యాటక ప్రచారంలో కీలకంగా మారింది. రామప్ప–లక్నవరం–మేడారం–బొగత జలపాతం తదితర ప్రాంతాలను కలుపుతూ పర్యాటక సర్క్యూట్ల అభివృద్ధికి ప్రభుత్వ ప్రణాళికల్లో చోటు లభించింది. తెలంగాణ టూరిజం పాలసీ 2025–30లోనూ రామప్ప ప్రత్యేక పర్యాటక ప్రాంతంగా పేర్కొంది.
అయితే ప్రపంచ వారసత్వ హోదా రావడం అంటే కేవలం పర్యాటకుల సంఖ్య పెరగడం మాత్రమే కాదు.. ఆలయ ప్రాచీనత, శిల్ప సంపదను కాపాడటం కూడా అంతే కీలకం. యునెస్కో ఆలయ పరిసరాల్లో అభివృద్ధి పనులు చేపట్టేటప్పుడు వారసత్వ విలువలకు ఎలాంటి నష్టం కలగకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలని, సందర్శకుల నిర్వహణ, సంరక్షణ ప్రణాళికలను బలోపేతం చేయాలని సూచించింది.
ఒకప్పుడు అడవులు, పొలాల మధ్య చారిత్రక కట్టడంగా ఉన్న రామప్ప.. నేడు ప్రపంచ వారసత్వ సంపదగా తెలంగాణకు గర్వకారణంగా నిలిచింది. యునెస్కో గుర్తింపు రామప్పకు ఖ్యాతిని తీసుకురావడంతో పాటు ములుగు ప్రాంత పర్యాటకానికి కొత్త దిశను చూపింది. ఇప్పుడు ఆ గుర్తింపును నిలబెట్టుకుంటూ పర్యాటక అభివృద్ధి, వారసత్వ పరిరక్షణ రెండింటినీ సమన్వయం చేయాల్సిన అవసరం ఉంది.